HANDBOEK VOOR DE THUIS ACTIVIST

VERANDER DE WERELD, BEGIN GEWOON THUIS

Door de quarantainemaatregelen zijn ook wij activisten aan huis gebonden. Moeten we daarom maar stoppen met de wereld verbeteren? Hell no! Daarom heeft Paulette van Ommen een mooi overzicht gemaakt hoe je de wereld kan blijven redden, maar dan vanuit je eigen huis.

Met haar tour door je eigen huis en ontdek je welke mini-acties misschien iets voor jou zijn.

De drie criteria voor deze tips:

  1. De tip of het initiatief is (bijna) gratis of geldbesparend; in enkele gevallen een paar tientjes investering.
  2. De tip of het initiatief is toegankelijk en relevant voor mensen in (bijna) alle regio’s van Nederland: digitaal of lokaal met physical distancing.
  3. De tip of het initiatief is goed te doen in beperkte tijd, met hier en daar extra opties voor wie verder wil gaan.

JE KEUKEN

Isabel Boerdam, initiatiefneemster van de Nationale Week Zonder Vlees, heeft speciaal voor alle thuisblijvers een unieke social media cursus Vleesminderen ontwikkeld. Voor €15 helpt ze jou persoonlijk, ruim twee weken lang, via je telefoon en op jouw eigen tempo.

Wil je lokale voedselinitiatieven en producenten steunen? Vanaf vandaag is de landelijke campagne #SupportYourLocalsNL live!  Too Good To Go steunt nu lokale ondernemers door haar tijdelijk platform in te zetten voor reguliere afhaalmaaltijden, in plaats van hun gebruikelijke “magic boxes”. Samen Tegen Voedselverspilling heeft voor consumenten thuis ook deze superhandige tips samengevat.

Wie even niet meer weet wat te doen met die eenzame bloemkool of overgebleven aardappelen kan met de Slim Koken app van het Voedingscentrum een recept op maat genereren. Via hun webshop kun je tegen verzendkosten overigens ook een paar foefjes bestellen: een koelkastthermometer, een eetmaatje (handige maatbeker met portie streepjes), en stickers die aangeven welke voedselwaren in de koelkast horen. Minder voedsel en energie te verspillen en gezonder eten wordt zo steeds leuker en makkelijker!

Staat het frituurvet van oudejaarsavond er nog steeds, geef dit dan een tweede leven als biobrandstof. Lever deze in via een van de 2500 inzamelpunten van Frituurvet Recycle Het. Spoel het in elk geval niet door het riool (dit kost de waterschappen schijnbaar miljoenen euro’s per jaar).

Houdbaar eten dat je niet verwacht op te maken voor de THT datum, of gewoon graag wilt delen, kun je ook bij Voedselbanken langsbrengen. Neem wel eerst even contact op met de lokale aangesloten voedselbank. Velen hebben een “wensenlijstje” op hun site staan met de meest gewilde lang houdbare artikelen. Zie hier bijvoorbeeld die van Amsterdam.

En, die overgebleven wijnkistjes kun je omtoveren tot insectenhotels voor op je balkon of in de tuin!

JE TUIN OF BALKON

Van 7 april tot en met Pasen organiseert #OperatieSteenbreek een speciale #WeekVandeGroeneTuin. Deel foto’s van jouw actie om balkon- of tuin stenen in te ruilen voor meer groen en win tot duizend euro aan waardebonnen voor plantmateriaal. Dat is goed voor de insecten in jouw buurt, beter voor de waterafvoer bij de steeds heftigere regenbuien die we nu zien en verkoelt bij zomerhitte. 

Speaking of rain: heb jij al een regenton(netje) op je balkon of in je tuin? Steeds meer mensen gebruiken regenwater voor de plantjes in of om hun huis, of spoelen het toilet ermee door. Meer tips over een natuurvriendelijke tuin vind je op de website van Natuurmonumenten en bijvoorbeeld MilieuCentraal. De webshop van Natuurmonumenten heeft veel leuke “huisjes en hotels”, bijvoorbeeld voor insecten zoals vlinders.

Maak bijen blij en doe mee met de Nationale Zaaidag op 22 april! Je haalt een zakje zaadjes gratis op bij een van de bijna 1000 Nudge bijen voedselbanken of bestel zakjes vanaf €10 via de webshop van The Pollinators.

Van 1 tot 10 mei organiseert de Dierenbescherming een Tuintelling. Hiermee willen ze vaststellen of tuinen vooral als bron van voedsel of ook echt als volwaardig leefgebied gezien kunnen worden. Ofwel, populair gezegd: is een tuin slechts een ‘kroeg’, ‘hotel’ of zelfs ‘kraamkamer’ voor wilde dieren? Door mee te doen aan onderzoek naar het nut van jouw tuin voor veelvoorkomende vlinders, vogels, zoogdieren en amfibieën, help je hen enorm. Ook zonder natuurkennis kan je meedoen.

Heb je geen tuin of balkon en zou je wel graag composteren? Dat kan via een wormenhotel: een kast op straat waar buurtbewoners hun groente, fruit- en etensresten in composteren met behulp van wormen. Een leuke manier om samen een bodemverbeteraar te maken!

Is een “frisse-neus-met-physical-distance-wandeling” ook even geen verstandig plan voor jou? Een aantal virtuele wandelingen zijn ook de moeite waard, zoals deze in Nederland en deze in diverse nationale parken in de VS. Om maar even in de sferen van Google Earth te blijven: jouw eigen vierkante meter bos, elders in de wereld, kun je mogelijk maken en direct op de kaart zetten via het nieuwe initiatief Earth Today.

Steun The Happy Activist een jaartje en maak iedereen blij. > Klik hier

JE SLAAPKAMER

Met je oude slaapzak maak je Sheltersuit blij. Dit initiatief, voor en door daklozen, maakt van allerlei restmateriaal wind- en waterdichte jassen die ’s nachts kunnen worden omgetoverd tot slaapzak. De winkelketen Vrijbuiter en de kringloopwinkels van Het Goed zamelen de slaapzakken in. Woon je in de buurt van Enschede, dan kun je ze ook daar direct bij Sheltersuit afleveren. Een kapotte rits maakt niet uit; sluitingen worden verwijderd.

Een dankbare (her)gebruiker van jouw spullen is niet alleen leuker, maar milieutechnisch ook het beste. Geef bruikbare kledingstukken, schoenen, huishoudelijk textiel, knuffels en accessoires een tweede leven. Probeer het eerst in je eigen kring van familie, buren en vrienden of marktplaatsen en kringloopwinkels (check wel even de openingstijden). Vluchtelingenwerk en gemeenten verwijzen nieuwkomers ook altijd door naar kringloopwinkels: breng het dus niet naar een asielzoekerscentrum. Verder heeft kledingmagazijn Je mag er zijn vestigingen op verschillende plekken in Nederland, zij helpen gezinnen en gezinshuizen in de pleegzorg ermee.

Online kun je kleding ook verkopen via bijvoorbeeld The Next Closet (voor designer kleding) en United Wardrobe. Online ruilplatform Krijg de Kleertjes is ook leuk, voor zowel kinderkleding als speelgoed.

Mooie, nettere kleding kun je doneren aan Dress for Succes. Werkzoekenden kunnen hier een geschikte outfit lenen voor een sollicitatiegesprek. Sommige filialen zijn momenteel gesloten, maar je kunt de kleding alvast apart bewaren in een zak. In Amsterdam-Zuid staat zelfs een speciale Dress for Succes kledingcontainer. 

In een droge en gesloten zak kun je normaal gesproken kleding kwijt in de inzamelbakken van bijvoorbeeld ReShare (van het Leger des Heils) en Curitas. De bakken zijn nog open, maar de toestroom en daarvoor benodigde opslag is momenteel enorm omdat de wereldwijde afzetmarkt stil staat. Sympany maakt zich ook zorgen, zo bleek vrijdag in hun bericht. Als het kan, bewaar jouw kledingzak dan dus nog even thuis. Zoals altijd: is de bak vol, zet het dan in elk geval niet ernaast, en check goed of wat jij hebt wel in de bak thuishoort. 

JE MOBIELTJE

Nu je meer thuis zit verbruik je misschien minder mobiele data met je telefoon. Bij sommige telefoon aanbieders, zoals KPN en Vodafone, kun je de waarde van je niet-verbruikte MB’s doneren aan bijvoorbeeld het Leger Des Heils of een culturele instelling. Hieronder wat screenshots:

Net als ik heb je vast duizenden (foto)bestanden op je telefoon, waarvan een deel ook wel weg kan. Het runnen van datacentra voor al jouw bestanden kost veel energie. Neem af en toe een paar minuten de tijd om kritisch te kijken wat weg kan. Velen gingen je voor: in september was er zelfs een Web Cleanup Day!

Heb je nog een oude telefoon liggen? Er zitten veel waardevolle grondstoffen in, dus gooi deze vooral niet in de vuilnisbak. Kun je ‘m (online) niet meer verkopen of een ander ermee verblijden, dan heeft Wecyle deze handige inzamelpunten kaart (zie ook DE ROMMELKAST hieronder). Ook zijn er inzamelbakken waarbij de restwaarde terechtkomt bij een goed doel. EEKO heeft bijvoorbeeld inzamelbakken door het hele land, maar, let op: de organisaties waar ze staan, zijn nu niet allemaal open.

JE ROMMELKAST

De wereldberoemde “Repair Cafés” zijn momenteel even gesloten, ook in Nederland, maar niet getreurd: om elkaar vanuit huis te helpen en inspireren is op 1 april wereldwijd de #FixAtHome campagne van start gegaan!

Heb je nog oude printer cartridges, spaarlampen of batterijen in je bureau? Of zelfs grotere apparaten? Op Wecycle vind je het dichtstbijzijnde inleverpunt. Blijf je voorlopig binnen, verzamel dan vast alles in een doos of tas, zodat je jouw recycle-actie op een later moment makkelijk en snel afrondt. Dat is sowieso een goed idee, want Wecycle probeert supermarkten momenteel te ontzien.

Wil je zelf een mooie kleine inzameldoos “Jekko” die je (met je kinderen) makkelijk in elkaar zet? Deze kun je normaal gesproken via diverse gemeenten, scholen en winkels aanvragen, maar voor nu geeft Wecycle er 50 gratis weg: mail je naam en postadres naar info@wecycle.nl met “#ALLEENSAMEN – Ik wil graag een Jekko” in de onderwerpregel. 

JE BRIEVENBUS

Is ongeadresseerde post voor jou vooral papierverspilling? Regel dan eindelijk eens die JA-NEE of NEE-NEE sticker! Bij veel gemeenten kun je de stickers gratis ophalen, maar je kunt ze ook bestellen voor een paar euro. Meld je je aan bij de positieve actie community Nudge, dan krijg je je brievenbus sticker zelfs gratis toegestuurd. In Amsterdam hoef je geen sticker aan te vragen, omdat je daar alleen ongeadresseerde post ontvangt als je een JA-JA sticker hebt hangen. 

Wil je ook geen “geadresseerde” reclamepost meer op je deurmat, geef dan via het Nationaal Postregister zelf door welke van zulke post je de komende vijf jaar niet meer wilt ontvangen. 

Komt er tocht door de brievenbus van je voordeur? Koop of bestel dan voor een paar euro een tochtborstel, bijvoorbeeld bij huishoud- en doe-het-zelfzaken. MilieuCentraal heeft overigens nog veel meer handige tips over het dichten van kieren en naden.

JE WASMACHINE

Wist je dat veel synthetische kleding talloze minuscuul kleine plastic deeltjes bevatten die bij het wassen in het water terechtkomen? De Guppyfriend waszak (ongeveer 29 euro bij diverse aanbieders, zoals H&M) biedt hiervoor een oplossing.

Gebruik je vloeibare zeep, maar doseer je dit vooral op gevoel overweeg dan dit handige doseer hulpje: de Soap Shuttle

Heb je een probleem met je (af)wasmachine of ander witgoed, en wil je graag proberen om het zelf op te lossen? Via Monteuropafstand.nl helpen monteurs jou met de reparatie via Skype of Facetime. Is het probleem eenvoudig, dan is een bezoek aan huis is dan soms niet eens meer nodig. Meer tips over duurzaam wassen (en drogen) en afwassen, en gebruik van diverse huishoudelijke apparaten, vind je op MilieuCentraal.

Een goede tip van de Brandwondenstichting: check bij de voorjaarsschoonmaak meteen of er opgehoopt stof bij de wasmachine en droger zit, dat moet worden weggehaald.

JE BOEKENKAST

De Boekenbalie app laat jou direct na het scannen van het ISBN nummer van jouw oude boeken zien, wat zij er voor geven. Vanaf een waarde van €20 kun je ze gratis opsturen en verkopen. Meer boeken verkooptips vind je hier. Wil je je eigen (mini)boekenkast aanbieden in jouw buurt? Op Nudge lees je hoe honderden anderen je voor gingen! 

Voor nieuwe (digitale) boeken kun je ook eens een kijkje nemen bij YouBeDoo. Tot 12% van de winst gaat dan naar een goed doel dat je zelf mag kiezen. Zie hier bijvoorbeeld hoe dat werkt bij het boek “Dit is een goede gids” van Marieke Eyskoot.

JE GARAGE

Heb je een auto? Zestig procent van de Nederlandse auto’s rijdt rond met te zachte banden. Dit is minder veilig, slecht voor je banden, je portemonnee (energieverspilling!) en het milieu. Tip: zet nu alvast tweemaandelijkse bandenspanning-dates met jezelf in je telefoon om de banden op de juiste spanning te brengen. Zet nu alvast locatie van de slimme (of reguliere – bij Tango stations is de lucht gratis) bandenpomp in jouw buurt in deze reminders.

Een goed voorbeeld van de tientallen klimaatacties die Urgenda op een rijtje heeft gezet, om de benodigde doelstellingen te behalen. Leer er alles over in dit artikel of in de video hierboven. Bij veel mensen gaat dit niet goed, zoals RTL al schreef in december, dus doe deze quiz als je het nog nooit hebt gedaan. Bij veel garages zoals Kwikfit helpen ze je hier gratis mee (ook nu).

Gebruik deze periode ook om te kijken of autodelen iets voor jou is: je vindt er meer informatie over op ritjeweg.nl en autodelen.info

DE METERKAST

In een paar minuten tijd kun je via deze test ook uitvogelen hoeveel energie (en geld) je thuis gemakkelijk kunt besparen. Bestel bijvoorbeeld een besparende douchekop (en probeer af en toe je warme douche iets in te korten). Je kunt er tientallen euro’s per jaar mee besparen. Dat geldt ook voor radiatorfolie op je verwarming, wat je onder meer bij TonZon kunt kopen. Voor wie wil switchen van grijze naar groene energie is deze groene energievergelijker handig. 

Wil je een stapje verder gaan? In verband met het virus geeft Thuisbaas geïnteresseerden deze maand drie keer een virtueel kijkje in een aardgasvrij huis via het Online Open Huis! Wil je graag zonnepanelen (mogelijk maken), of je nu een eigen dak hebt of niet, oriënteer je dan hier

OVERIGE TIPS

  • TV show: ken je Gwen Jansen al? Deze zelfverklaarde “klimaat-prutser” heeft succesvol haar eigen TV show vol praktische tips opgezet. Momenteel doet ze dit zelfs vanuit haar huiskamer! Een paar van de tips in dit artikel komen via haar. Kijk haar Green Makeover afleveringen terug of volg haar via YouTube. De Consumentenbond helpt Gwen hierbij.
  • Kennisbank: MilieuCentraal werkt ook met Gwen. Zonder twijfel zou ik deze organisatie de “Wikipedia” voor alledaagse, praktische duurzaamheidstips noemen. Zie bijvoorbeeld ook hun handige tips & tricks om milieuvriendelijk je huis schoon te maken. 
  • Spaar App: Samen YES! werkt samen met onder meer Unilever, NS, Waar Winkels, Triodos Foundation en MilieuCentraal en heeft de app Doenkies gelanceerd. Een spaarsysteem waarmee je – dankzij jouw duurzamere acties – mooie initiatieven financieel kunt steunen. 
  • Brandveiligheid: nu je toch veel thuis bent, en als je dan toch al bezig bent, neem dan ook eens jouw brandveiligheid onder de loep. Bespreek het met eventuele medebewoners met dit handige vluchtplan, check of de koolstofmonoxidemelder en rookmelder het doen en of de schoorsteen (als je die hebt) nog geveegd moet worden. Steun je de Brandwondenstichting, dan krijg je een brandblusser cadeau.
  • Film inspiratie: Is dat nog niet voldoende inspiratie, kijk dan via Cinetree eens naar de hoopvolle klimaat documentaire “Tomorrow” of de prachtige film The Biggest Little FarmDown To Earth en Normal is Over werden mij ook getipt. Het bekijken van sommige van deze films staat, samen met nog wel een aantal dingen in dit artikel, ook nog op mijn eigen To Do lijstje :-).

Dit handboek voor de thuisactivist kan dankzij jou verder groeien. Heb jij een tip die niet in dit handboek mag ontbreken? Stuur ‘m naar Paulette van Ommen of Matthijs Jaspers. Alvast dank!

De tips in dit artikel komen van:

Gwen Jansen (Green Makeover)

Isabel Boerdam (Green Food Lab)

Marjan Minnesma (Urgenda)

Hanna Verboom (Cinetree)

Joris Lohman (Food Hub)

Tom van de Beek (Tipping Point Foundation)

Holly Syrett & Hilde van Duijn (duurzame mode & textiel deskundigen)

Marcel Beukeboom (Klimaatgezant van Nederland)

Willemien Free (duurzame ondernemer)

Anniek Mauser & Sven Duyx (Samen YES)

Bas van Ommen (mijn broer)

Nazli Parlayan (Earth Today).

Inspiratie kwam ook uit de Trouw Duurzame 100 van 2019.

Dank ook aan de diverse woordvoerders van de Voedselbanken, Vluchtelingenwerk, het Legers des Heils, Sympany, de Vereniging Herwinning Textiel, de Dierenbescherming, Wecycle, Nudge.

X